De poster die het grootste taboe doorbrak: eenzaamheid in het ouderschap

Laatst liep ik langs de Openbare Bibliotheek in Amsterdam (OBA). Buiten, opvallend voor het raam, hing een grote poster die direct mijn aandacht trok. Er stond met grote letters:

"DE EENZAAMHEID VAN HET OUDERSCHAP VOELT SOMS BESCHAMEND. Waarom spreken we zo weinig over eenzaamheid in het ouderschap?"

Toen ik daar zo op de stoep stond en die woorden las, dacht ik echt meteen: Wauw.

Dat dit thema midden in een campagne over eenzaamheid openlijk benoemd wordt, gebeurt bijna nooit. De eenzaamheid die je als ouder kan voelen is één van onze grootste taboes. Het is een onderwerp waar ontzettend veel vaders en moeders niet over durven te praten.

Dat deze poster daar zomaar hing, midden in de openbare ruimte waar honderden mensen dagelijks voorbijlopen, voelde als een enorme erkenning.

Waarom eenzaamheid in het ouderschap zo beschamend voelt

We leven in een maatschappij waarin het ouderschap via social media wordt geframed als 'de mooiste tijd van je leven'. Overal zien we lachende gezinnen op het strand, gezellige speelafspraakjes en geslaagde verjaardagsfeestjes.

Als jouw werkelijkheid daar niet op lijkt, ontstaat er een diep gevoel van schaamte. Je voelt je niet alleen alleen, maar je schaamt je er ook nog eens voor dat je je zo voelt. Want "je hebt toch gekozen voor kinderen?" of "je moet toch dankbaar zijn?" Dus houd je je mond, zet je een glimlach op en draag je deze zwaarte in je eentje.

De onzichtbare onderlaag bij een neurodivergent of prikkelgevoelig kind

Als deze algemene eenzaamheid in het ouderschap al een taboe is, dan ligt er onder het ouderschap van een prikkelgevoelig of neurodivergent kind nog een veel diepere, rauwe laag.

Voor moeders van een kind met autisme, ADHD, ADD of een hooggevoelig zenuwstelsel gaat het namelijk niet alleen over 'af en toe een volwassen gesprek missen'. Het gaat over een structureel wegvallen uit het normale maatschappelijke leven:

• Het missen van de 'normale' rituelen: Niet naar verjaardagsfeestjes kunnen, omdat de muziek, de drukte en de verwachtingen te overweldigend zijn voor je kind.

• Het sociale isolement: Spontaan een terrasje pakken, op vakantie gaan of vrienden uitnodigen zit er vaak niet in. Buitenstaanders zien een gezin dat 'nooit meer meedoet', terwijl jij simpelweg probeert te overleven en je kind te beschermen tegen een overload aan prikkels.

• Het onbegrip op het schoolplein: De afkeurende blikken van andere ouders als jouw kind op het schoolplein ontploft, of de 'goedbedoelde' adviezen ("Bij mij thuis zou hij echt niet zo'n grote mond hebben"). Het maakt dat je je steeds verder terugtrekt. Het voelt soms veiliger om thuis te blijven dan jezelf en je kind steeds te moeten verdedigen.

Er is een naam voor: Levend Verlies. De voortdurende, stille rouw om het onbezorgde gezinsleven dat je voor ogen had, maar dat er niet is.

De drie lagen van eenzaamheid bij zorgmoeders

Ouders van een zorgintensief kind voelen zich tot wel twee keer zo vaak eenzaam als gemiddeld. Uit wat ik in de praktijk zie, werkt die eenzaamheid op drie manieren tegelijk:

1. Sociale vervreemding: De buitenwereld snapt de fysiologie van een overprikkeld zenuwstelsel niet. Omdat bijna niemand begrijpt wat er zich achter jouw voordeur afspeelt, stop je met uitleggen.

2. Praktische isolatie: Je wereld wordt klein. Je bent continu bezig met de-escaleren, PGB-formulieren en het managen van het systeem. Er is fysiek en mentaal simpelweg geen ruimte meer om vriendschappen te onderhouden.

3. Fysiologische eenzaamheid (Burn-on): Als je eigen zenuwstelsel door de constante waakstand in een chronische burn-on staat, raak je het contact met jezelf én de omgeving kwijt. Je bent fysiek wel in een ruimte aanwezig, maar door de spanning in je lijf voel je je mijlenver verwijderd van de mensen om je heen.

Van schaamte naar erkenning

De poster bij de OBA laat zien dat het tij keert. De eenzaamheid mag er zijn. Het is géén teken dat je als ouder faalt, en het is géén teken dat je niet van je kind houdt. Het is de fysiologische en emotionele reactie van een moeder die al te lang in haar eentje veel te veel draagt.

Echt herstel begint niet bij 'meer je best doen', maar bij erkenning. Erkennen dat de situatie zwaar is, dat het logisch is dat je je geïsoleerd voelt, en dat jouw zenuwstelsel rust verdient.

Pas als je stopt met vechten tegen de eenzaamheid en de schaamte loslaat, ontstaat er ruimte om weer te voelen wat er is. En vanuit daar weer verbinding te maken met vrouwen die precies begrijpen wat jij doormaakt, zonder dat je één woord hoeft uit te leggen.

Herken jij de strakke spanning en het isolement van de 'burn-on' stand?

Je hoeft het niet meer alleen te dragen. Doe mee met de gratis MeTime Challenge en ontdek hoe je in 7 dagen weer zachtheid en ruimte voor jezelf creëert, precies midden in de hectiek van jouw gezin.